Inrijperiode van een motor: zo rijd je een nieuwe motor goed in

Voor je begint

Je hebt de gebruikershandleiding voor je model en bouwjaar nodig, en idealiter een paar rustige routes met gevarieerde wegen: wat bochten, wat lichte klimmetjes, niet alleen een rechte snelweg. Zoek je motor ook op in de motorcatalogus, zodat je de onderhoudsintervallen bij de hand hebt voor de eerste rit.

Er is geen speciale uitrusting nodig voor het inrijden. Wat moeite kost, is geduld: het eerste stuk rijden gaat langzamer dan de motor kan, en dat hoort ook zo.

Waarom inrijden belangrijk is

Een nieuwe motor is opgebouwd uit onderdelen die nog nooit tegen elkaar hebben gewerkt. Zuigerveren moeten zich tegen de cilinderwand zetten, tandwielen en lagers moeten zich in hun loopvlak nestelen, en daarbij komen fijne deeltjes vrij. Hoe de motor tijdens die periode wordt belast, bepaalt hoe goed die oppervlakken op elkaar gaan passen.

Daarom gaat de procedure over belasting, niet alleen snelheid. Lang op één gasstand blijven, de motor belasten bij laag toerental in een hoge versnelling, of hem tegen vol gas houden, zetten allemaal het verkeerde soort spanning op onderdelen die nog niet zijn ingelopen. Het variëren van toerental en belasting, binnen de grenzen die de handleiding stelt, laat de zuigerveren en lagers onder verschillende omstandigheden inlopen.

De deeltjes die tijdens het inrijden vrijkomen, zijn ook waarom de eerste beurt telt. Ze komen terecht in de olie en het filter, en de eerste olieverversing verwijdert ze.

Wat jouw handleiding vraagt, en waarom het verschilt

Er is geen universeel inrijcijfer. Fabrikanten stellen de afstand of motoruren, de toerenlimieten en het aantal fasen per model vast, en die verschillen zelfs tussen motoren van hetzelfde merk. Een cijfer dat je op een forum leest, of je herinnert van een vorige motor, is geen specificatie voor deze motor.

De meeste handleidingen beschrijven dezelfde principes in andere cijfers:

• Gefaseerde limieten. Eerst een lager toerenplafond, verhoogd in een of meer stappen naarmate de afstand of uren oplopen. Schrijf elke fase ergens op waar je het ziet.
• Variërend gas. Verander het toerental regelmatig; vermijd lange stukken op één toerental, zoals een lange rit op constante snelheid.
• Geen te laag toerental belasten, geen vol gas. Schakel terug in plaats van hard door te trekken vanaf laag toerental, en blijf van vol gas af tot de procedure is afgerond.
• Opwarmen. Laat de motor opwarmen zoals de handleiding beschrijft voor je hem belast.

Sommige handleidingen vragen ook om tijdens het inrijden geen passagier of zware bagage mee te nemen. Is dat bij jouw motor het geval, plan de eerste lange trip dan voor daarna.

Ook banden en remmen lopen in

De motor is niet het enige nieuwe onderdeel. Nieuwe banden grijpen minder tot het oppervlak van het loopvlak is ingereden door een paar rustige ritten met geleidelijke schuinhang. De montage-instructies van de bandenfabrikant geven aan hoe lang je rustig moet rijden; vermijd tot die tijd hard remmen en agressief schuinhangen, zeker op koude of natte wegen.

Ook nieuwe remblokken en schijven moeten op elkaar inlopen voor ze hun volle kracht bereiken. Blokkenfabrikanten publiceren een inrijprocedure, meestal een reeks matige afremmingen. Volg die op een rustige weg, en vertrouw niet op volle remkracht tot dat is afgerond. Remmen zijn een veiligheidssysteem: voelt de hendel of het pedaal op enig moment verkeerd, laat ze dan door een gekwalificeerde monteur controleren voor je verder rijdt.

De eerste beurt

Het punt van de eerste beurt staat in het onderhoudsschema, als afstand, aantal uren of tijdsperiode. Meestal omvat het een olie- en filterwissel en een check van punten die kunnen zetten na de eerste ritten, zoals kettingspeling, kabelspeling en aanhaalmomenten. Garantievoorwaarden vereisen vaak dat dit op tijd gebeurt, dus lees de jouwe en bewaar het bewijs.

Of een dealer of jijzelf het werk doet, registreer het met de datum en de kilometer- of urenstand. Wil je het zelf doen, dan behandelt je eerste DIY-beurt de omvang, het gereedschap en wat je moet noteren.

Per motortype

• Enduro en MX: inrijden en de eerste beurt staan in motoruren, en de procedure is meestal kort en specifiek, soms met een vaste volgorde van opwarm- en belastingstappen. Volg die precies. De urencalculator geeft een ruwe afstandsindicatie voor een aantal uren als je het op het terrein wilt voorstellen.
• Sport: hoogtoerige motoren hebben tijdens het inrijden vaak gefaseerde toerenlimieten ruim onder de rode lijn. Respecteer elke stap, ook als de weg om meer vraagt.
• Cruiser: grote, laagtoerige motoren laten zich makkelijk te laag belasten. Schakel terug bij klimmen en bij optrekken vanuit lage snelheid.
• Ketting, riem of cardan: een nieuwe ketting heeft vroeg speling-checks nodig; een riem en een cardan-eindaandrijving hebben eigen checks bij de eerste beurt.
• Scooters: de vario betekent dat jij de versnelling niet kiest, dus varieer snelheid en vermijd lange ritten op vol gas. De handleiding geeft het punt van de eerste beurt.
• Elektrisch: geen motorinrijden in de verbrandingszin, maar check de handleiding op eventuele richtlijnen, en nieuwe banden en remblokken lopen nog steeds in.

Wanneer je een monteur belt

Stop en laat de motor bekijken als je rook ziet, olie- of koelvloeistofverlies opmerkt, een nieuw geluid uit motor of aandrijflijn hoort, of de remmen of besturing tijdens het inrijden vreemd aanvoelen. Bij een nieuwe motor is dat een garantiegesprek met de dealer, en dat voer je beter vroeg. Elke twijfel over remmen of banden hoort bij een gekwalificeerde monteur.

Houd de eerste beurt op de gegevens

Log de eerste beurt zodra hij is gedaan in Garagely’s servicelogboek: de onderdelen, de kilometer- of urenstand, en of jij of een monteur het werk deed. Die vermelding is je garantiebewijs, en de herinneringen voor de volgende olieverversing tellen daarvandaan.