Tweedehands motor gekocht: checklist voor de eerste 30 dagen

Voor je begint

Zorg voor de gebruikershandleiding van je exacte model en bouwjaar voor je een sleutel oppakt. Kwam die niet met de motor mee, dan kan de fabrikant of een dealer er meestal een leveren, en het onderhoudsschema erin is de referentie voor alles hieronder. Zoek het model ook op in de motorcatalogus, zodat je de intervallen naast elkaar kunt zien.

Je hebt basis handgereedschap nodig, een momentsleutel, een aflaatbak, een bandenspanningsmeter en een multimeter. Verdeel het werk over twee of drie weekenden in plaats van één lange dag: een vloeistofwissel in haast is hoe aftapbouten te strak worden aangedraaid.

Waarom “onbekend” betekent “reset”

Een onderhoudsgegeven dat je niet kunt verifiëren is een gok. Misschien heeft de verkoper vorige maand de olie ververst, of denkt hij dat te hebben gedaan. Hoe dan ook, je kunt de volgende beurt er niet op plannen.

De eerste maand als eigenaar draait om het vervangen van gokken door data. Elke klus die je nu doet, met datum en kilometerstand genoteerd, wordt het startpunt voor zijn eigen interval. Daarna werkt het onderhoudsschema zoals bedoeld: de volgende olieverversing is een bekende afstand of tijd verwijderd, geen vraagteken.

Dit is ook waarom de volgorde minder belangrijk is dan de registratie. Doe olie en filter als eerste, want dat is snel en vertelt veel: let op de kleur en geur van wat eruit komt, en kijk naar de aftapplug-magneet of het filter op metaaldeeltjes. Werk daarna verder naar buiten: remmen, koelvloeistof, ketting en banden.

Vloeistoffen: olie, remmen, koelvloeistof

Motorolie. Gebruik de viscositeit en specificatie uit je handleiding. De tool voor vloeistoffen en bougies zoekt olie-, koelvloeistof-, tankinhoud- en bougiespecificaties op voor echte modellen, zodat je de handleiding kunt controleren voor je onderdelen koopt.

Remvloeistof. DOT 3, DOT 4 en DOT 5.1 vloeistoffen nemen na verloop van tijd vocht op uit de lucht, wat het kookpunt verlaagt. Daarom stellen veel fabrikanten het vervangingsinterval van remvloeistof op tijd in plaats van afstand, vaak elke 2 jaar. Je handleiding heeft het exacte interval en type vloeistof. Remmen zijn een veiligheidssysteem: heb je nog nooit remmen ontlucht, laat een gekwalificeerde monteur dit doen.

Koelvloeistof. Controleer het niveau alleen met de motor koud. De corrosieremmers in koelvloeistof verzwakken met de leeftijd, dus als er geen gegeven is, ververs je volgens het schema in de handleiding. Gebruik het type koelvloeistof dat de handleiding voorschrijft.

Ketting, banden en accu

Ketting. Reinig hem, smeer hem, meet dan de speling op het midden van het onderste stuk met de motor in de positie die de handleiding beschrijft. De specificatie is modelspecifiek en vaak vermeld op een label op de achterbrug. Controleer meteen de tandwielen: gehaakte tanden betekenen dat ketting en tandwielen samen vervangen worden.

Banden. Lees de DOT-datumcode op de zijkant: de laatste vier cijfers zijn de week en het jaar waarin de band is gemaakt. Een band kan volop profiel hebben en toch al oud genoeg zijn om verhard te zijn. Stel de spanning koud in, voor het rijden, op de waarden uit je handleiding.

Accu. Een multimeter vertelt je meer dan alleen of de motor start. Een volledig geladen 12 V loodzuuraccu staat op ongeveer 12,6-12,8 V; lager dan dat na een volledige lading wijst op een vermoeide accu. Met draaiende motor zou de waarde moeten oplopen tot de laadspanning uit je onderhoudshandleiding. Lithium-startaccu’s hebben andere waarden, dus check de gegevens van de accufabrikant.

Per motortype

• Enduro en MX: zet je intervallen op motoruren, niet op kilometers - het schema van de handleiding voor olie, luchtfilter en cilinderkopwerk is daarop gebaseerd. Reinig en olie een schuim-luchtfilter voor de eerste rit.
• Ketting, riem of cardan: een ketting heeft reiniging, smering en spelingscontrole nodig. Een riem heeft een spannings- en toestandscontrole nodig volgens de handleiding. Een cardanaandrijving heeft eindaandrijvingsolie met een eigen verversingsinterval.
• Elektrisch: er is geen olie of bougies, maar remmen, banden, lagers en koelvloeistof (bij vloeistofgekoelde aandrijflijnen) gelden nog steeds. Laad volledig op met de meegeleverde oplader en noteer de getoonde actieradius als uitgangswaarde.
• Scooters: de vario-riem en rollen zijn slijtdelen met een interval in de handleiding. Is er geen gegeven, laat ze dan inspecteren.

Wanneer je een monteur belt

Geef de klus uit handen als je metaal op de aftapplug vindt, melkachtige olie, koelvloeistofverlies dat je niet kunt herleiden, een remhendel die zacht aanvoelt na ontluchten, of een stuurkop die hapert. Alles met remmen, besturing of brandstoflekken hoort bij een gekwalificeerde monteur, tenzij je dat werk al eerder hebt gedaan. Een werkplaatsfactuur is bovendien een mooi eerste item in je logboek.

Maak de reset blijvend

Voeg de motor toe in Garagely en de onderhoudsintervallen van het model worden ingevuld, bijgehouden in km, motoruren of maanden, afhankelijk van het onderdeel. Log elke basisklus met datum en stand, en herinneringen tellen vanaf daar af. Wil je een afdrukbaar overzicht, dan maakt het onderhoudsboekje van dat logboek een PDF.