Proefrit met een tweedehands motor: waar je op let

Voor je begint

Regel de voorwaarden voor je op reis gaat, niet aan de stoeprand. Vraag de verkoper of een proefrit überhaupt mogelijk is, wie ervoor verzekerd is, of hij een aanbetaling of je identiteitsbewijs wil terwijl je rijdt, en welke route je neemt. Verzekeringsdekking voor een rijder die de motor niet bezit, verschilt per polis en per land, dus neem het geen van beiden zomaar aan. Kan de rit niet doorgaan, vraag de verkoper dan om langs je te rijden.

Neem volledige rijkleding en je rijbewijs mee. Een verkoper die erom vraagt, is verstandig bezig. Rijd alleen op een motor waarvoor je bevoegd bent en waar je je prettig bij voelt - een onbekende, krachtige motor is niet de plek om je grenzen te zoeken.

Plan de bezichtiging bij daglicht op een droge dag, en vraag de verkoper de motor niet te starten voor je aankomst. Houd de inspectietool voor tweedehands motoren open op je telefoon, zodat je onderweg kunt noteren wat je tegenkomt.

Staande checks en de koude start

Voor je ergens rijdt, check je de dingen die de rit veilig maken: bandenspanning tegen het label of de handleiding, bandconditie, gevoel van voor- en achterremhendel, en een gas dat vanzelf dichtklikt. Een sponzige remhendel, een klemmend gas of een lekke of beschadigde band beëindigt de proefrit daar. Remmen en banden zijn veiligheidssystemen; defecten hierin zijn voor een gekwalificeerde monteur, geen snelle fix op de oprit van de verkoper.

Leg een hand op de motor. Is die warm, dan heeft de verkoper hem al gestart, en heb je de meest onthullende minuut gemist. Start hem zelf koud. Let op hoe snel hij aanslaat, of het stationair toerental zich stabiliseert, of er gerammel is dat wegtrekt naarmate hij warm wordt of blijft, en of rook wegtrekt of blijft komen. Laat hem daarna stationair op bedrijfstemperatuur komen terwijl je de andere staande checks doet. Houd de temperatuurmeter in de gaten en wacht, bij een vloeistofgekoelde motor, tot de koelventilator aanslaat.

Check met de motor op een standaard de vering en besturing. Duw voor en achter in: elk moet soepel inveren en één keer terugveren, niet stuiteren. Kijk naar de vorkpoten op olie. Draai met het voorwiel van de grond het stuur langzaam van aanslag tot aanslag; de besturing moet soepel bewegen, zonder hapering in het midden.

Op de weg: koppeling, versnellingsbak en remmen

Begin rustig. Trek een paar keer op en voel hoe de koppeling grijpt - dat moet soepel en progressief zijn, niet grillig of schokkend.

Om koppelingsslip te checken, rijd je in een hogere versnelling bij lage toeren en geef je stevig gas. Toeren en snelheid moeten samen oplopen. Lopen de toeren op zonder dat de snelheid volgt, dan slipt de koppeling.

Schakel op en neer door elke versnelling. Elke wissel moet soepel ingrijpen. Een versnelling die onder belasting eruit springt, of valse vrijstanden tussen versnellingen, betekent versnellingsbakslijtage; bij veel motoren deelt de bak het motorblok, dus de reparatie is een grote klus. Check stilstaand of je de vrijstand kunt vinden.

Rem stevig af in een rechte lijn, bij lage snelheid, met niets achter je: voor en achter apart, dan samen. De motor moet recht stoppen zonder te trekken, de hendel mag niet pulseren, en je mag geen schurend geluid horen.

Besturing, vering en elektrisch systeem

Laat op een rechte, lege weg je grip op het stuur los. De motor moet recht rijden. Trekken naar één kant kan komen door een verbogen vork, een verkeerd uitgelijnd wiel of framedamage. Een slinger of kopschudden bij snelheid is niets om tijdens een proefrit verder te onderzoeken: rem rustig af en laat een monteur naar besturing en chassis kijken.

Over hobbels moet de vering absorberen en settelen, niet stuiteren of doorslaan. Terug bij de verkoper test je elk licht, richtingaanwijzer, de claxon, alle schakelaars en het dashboard. Let op waarschuwingslampjes die na het starten aan blijven. Kijk daarna onder de motor en rond het motorblok naar verse lekkages - een warme motor laat lekkages zien die een koude niet laat zien.

Per motortype

• Enduro en MX: een proefrit op de openbare weg is bij een niet-geregistreerde wedstrijdmotor misschien niet mogelijk. Een rit op privéterrein met toestemming van de eigenaar laat nog steeds koppeling, versnellingsbak en vering zien; lees de urenteller af voor en na.
• Ketting, riem of cardan: luister naar kettinggeluid onder belasting, voel of hij hapert bij gas geven en loslaten, en let bij een cardanmotor op geklonk bij schakelen of gasgeven.
• Elektrisch: noteer de laadstatus en de getoonde actieradius voor en na, ten opzichte van de afgelegde afstand. Check of regeneratief remmen en alle rijmodi werken.
• Scooters: trek een paar keer op vanuit stilstand; schokken of slippen wijst meestal op een versleten vario-riem of koppeling.

Wanneer je een monteur belt

Voelden de remmen, de besturing of de vering niet goed, trok de motor naar één kant, of slipte de koppeling of sprong een versnelling eruit, vraag dan het oordeel van een gekwalificeerde monteur voor je koopt. Een aankoopkeuring kost meestal minder dan elk van die reparaties apart. Voor de volledige aankoopvolgorde, van papieren tot betaling, zie waar je op moet letten bij het kopen van een tweedehands motor.

Na aankoop

Maak van de checks van vandaag een gewoonte. Garagely’s rit-checklist is een tik-en-vink-lijst voor bandenspanning, spaken, bevestigingen en bediening, met elk achterstallig onderdeel eerst getoond. Zoek je model op in de motorcatalogus voor de onderhoudsintervallen.